Katalog przedmiotów
Bazy danych 1
CeleOgólne zapoznanie z problematyką teorii relacyjnych baz danych i zagadnieniami projektowania konkretnych systemów baz danych, opartych na językach proceduralnych (np. dBASE, PL/SQL, SQL*Plus, VBA) oraz językach deklaratywnych (SQL, QBE). Celem kształcenia jest przekazanie studentom podstawowej wiedzy z zakresu teorii relacyjnych baz danych oraz nabycie praktycznych umiejętności tworzenia baz danych przy użyciu pakietu Microsoft Access. Studenci uczą się konstruować schemat pojęciowy bazy danych, tworzyć tabele i kwerendy, formularze, raporty. Opanowują wybrane elementy języka VBA oraz sposoby zabezpieczanie bazy danych.
Zakres
Systemy baz danych: hierarchiczne, sieciowe i relacyjne. Pojęcie relacji (Codd, 1970). System bazy danych jako baza danych i system zarządzania bazą danych (środki programowe). Operowanie relacjami (tabelami): tworzenie nowych relacji, usuwanie istniejących relacji, modyfikowanie struktur istniejących relacji. Operowanie danymi relacji: wyszukiwanie, wstawianie, usuwanie, modyfikacja. Algebra relacji jako zbiór 8 operatorów: suma dwóch relacji, różnica dwóch relacji, iloczyn kartezjański dwóch relacji, rzut (projekcja) relacji, wybór (selekcja) z relacji, przecięcie dwóch relacji, złączenie naturalne (JOIN) dwóch relacji oraz iloraz dwóch relacji. Schemat (struktura) relacji. Zbiory identyfikujące relacji. Pojęcie klucza relacji. Klucze kandydujące (potencjalne) i klucz główny (podstawowy). Klucze proste i klucze złożone. Klucze obce (zewnętrzne). Pojęcie encji. Zależność funkcyjna w relacji (tabeli). Tabela znormalizowana, czyli I postać normalna. Wady „złych” relacji: redundancja, anomalie przy wprowadzaniu, usuwaniu i modyfikacji danych. 2 przykłady wyznaczania zbiorów identyfikacyjnych relacji oraz kluczy kandydujących relacji. Klasyfikacja atrybutów relacji na kluczowe i niekluczowe. Klasyfikacja zależności funkcyjnych: od atrybutu i od zbioru atrybutów. Klasyfikacja zależności funkcyjnych: od całego klucza, od części klucza oraz między atrybutami niekluczowymi. Wyjaśnienie pojęcia zależności funkcyjnych przechodnich. Postacie normalne: I P.N., II P.N. i III P.N. Przykład procesu normalizacji wadliwej relacji w I P.N. przez podział na relacje w III P.N z usuwaniem zależności częściowych oraz zależności między atrybutami niekluczowymi. Ochrona przed utratą informacji przy podziale relacji na relacje w III P.N. Oprogramowania baz danych z programami IV generacji. Cztery generacje języków programowania. Generatory (programy tworzące oprogramowanie): menu, formularzy, raportów, oraz dokumentacji oprogramowania i struktury systemu relacyjnej bazy danych. Podstawowe systemy baz relacyjnych w Polsce: ORACLE, DB2, Informix i inne. Rodzina baz danych w języku dBASE: systemy dBASE, FoxPro i Clipper. Klasyfikacja języków zarządzania bazami danych na proceduralne (III generacji, np. dBASE, VBA, PL/SQL) i deklaratywne (IV generacji, SQL i QBE)). Przykłady rzeczywistych języków: dBASE z SQL, ORACLE z SQL*Plus i PL/SQL, Informix-4GL z RDSQL, Access SQL z Visual Basic for Applications. Języki zapytań (żądań) dla modelu relacyjnego oparte na algebrze relacji, na relacyjnym rachunku krotek i relacyjnym rachunku dziedzin.
Bazy MS Access. Zasady projektowania tabel. Mechanizmy zapewniające poprawność wprowadzanych danych. Tworzenie powiązań pomiędzy tabelami z wymuszaniem więzów integralności. Samosprzężenia tabel. Kwerendy wybierające (funkcje, operatory, typy sprzężeń w zapytaniach). Kwerendy podsumowujące. Kwerendy z polami obliczanymi. Kwerendy parametryczne. Kwerendy krzyżowe. Formularze z formantami (pole tekstowe, przycisk polecenia, etykieta, pole kombi) i ich modyfikowanie. Formularze z podformularzem. Niestandardowe paski poleceń. Tworzenie makr i funkcji. Sprawdzanie poprawności wprowadzanych danych za pomocą makr warunkowych. Tworzenie raportów. Wybrane elementy języka VBA. Konsolidacja aplikacji. Opcje autostartu. Obsługa błędów w aplikacji. Replikacja bazy danych. Zabezpieczanie bazy danych.
Literatura podstawowa
1. Beynon-Davies P.: Systemy baz danych. WNT, Warszawa 2003.
2. Hernandez M.J.: Bazy danych dla zwykłych śmiertelników. Wydawnictwo MIKOM, Warszawa 2000.
3. Szkatuła G., Pogorzelec A.: Tworzenie relacyjnych baz danych z zastosowaniem Microsoft Access. Skrypt WSISiZ, Warszawa 2003.
Literatura uzupełniająca
1. Ullman J.D., Widom J.: Podstawowy wykład z systemów baz danych. WNT, Warszawa 2000.
2. Banachowski L.: Bazy Danych – Tworzenie aplikacji. Akademicka Oficyna Wydawnicza PLJ, Warszawa 1998.
3. Prague C.N., Irwin M.R., Reardon J.: Access 2003 PL. Biblia. Wydawnictwo HELION, Gliwice 2004.
Punkty ECTS
4 - niestacjonarne,
4 - stacjonarne
Rodzaje studiów, na których przedmiot jest realizowany
niestacjonarne - 1-go stopnia,
stacjonarne - 1-go stopnia
Specjalności, na których przedmiot jest realizowany
Informatyka w telekomunikacji,
Bazy danych,
Inżynieria oprogramowania,
Komputerowe wspomaganie grafiki,
Sieci komputerowe
Prowadzący
dr inż. Grażyna Szkatuła, mgr inż. Przemysław Cholajda, mgr Joanna Kołodziejczyk, prof. Kazimierz Mańczak
